Interieur, architectuur en automotive: zomaar drie branches die al jaren gebruikmaken van digitale tools. Denk hierbij aan de inzet van 3D–modellen waarmee prototypes worden gemaakt en getest. De modebranche is één van de laatste ontwerpdisciplines die wat betreft digitalisering nog niet veel stappen heeft gezet. Dat is niet gek, maar wel zonde – aldus Lyske Gais, oprichter van het in Almere gevestigde Virtual Knitting. Met haar bedrijf zet ze vol in op deze efficiënte, maar vooral ook broodnodige digitaliseringsslag.
Virtual Knitting: van digitaal ontwerp tot fysieke trui

Ben je klaar voor jouw volgende groeistap?
Virtual Knitting komt voort uit Knitwear Lab: hét Nederlandse kenniscentrum op het gebied van industrieel breien. Via een financiering van Horizon is Knitwear Lab in 2020 met een pilot gestart om te kijken in hoeverre het industrieel breien kan inspelen op digitalisering. “Dat het nodig was, juist ook in de relatief vervuilende mode-industrie, was allang duidelijk. Maar hoe pak je zoiets aan, wat is er überhaupt mogelijk? En waar ligt de behoefte van ontwerpers? Dit hebben we in de pilot onderzocht,” vertelt Gais.
Steeds meer mogelijk
Die behoefte en mogelijkheden bleken ruim aanwezig. De pilot was dusdanig veelbelovend dat besloten werd een vervolg te geven aan het project. Niet binnen Knitwear Lab, maar binnen een nieuwe vennootschap: Virtual Knitting. Gais: “Stoffen zijn zacht en daardoor een stuk onvoorspelbaarder dan wanneer je bijvoorbeeld een 3D-model maakt van een tafel. Bij stoffen komen veel externe factoren kijken, zoals vochtigheid en zwaartekracht. Laat staan bij industrieel breien: deze techniek is nog variabeler, simpelweg omdat er zo veel mogelijk is qua steken en patronen. Dat is lastiger om te visualiseren op een computer. Toch is er de laatste jaren ook in de mode-industrie veel meer mogelijk geworden op het gebied van computers en het maken van 3D-modellen. Met Virtual Knitting zijn we deze mogelijkheden grondig aan het onderzoeken en ook al aan het implementeren.”
Ruimte voor innovatie
In 2023 ontving ook Virtual Knitting financiering van Horizon. “We hebben deze financiering gebruikt voor de implementatie van de onderzochte software, zodat we er concreet mee kunnen werken en het kunnen inzetten bij bedrijven en ontwerpers. Beide financieringen vanuit Horizon hebben heel veel mogelijk gemaakt. Ik hoefde hierdoor niet direct winstgevend te zijn, maar had echt de ruimte om iets nieuws en innovatiefs te onderzoeken en vervolgens ook te implementeren. De samenwerking met Horizon heb ik als zeer prettig ervaren. Ze zijn een heel benaderbare partij met wie je goed kunt overleggen en aan wie je problemen kunt voorleggen. Horizon heeft absoluut meer gedaan dan ‘alleen’ de financiële bijdrage, het voelt echt als een partnership.”
Digitaal keuzes maken
Hoe het in z’n werk gaat? In grote lijnen brengt een ontwerper een zelfgemaakte basisschets naar Virtual Knitting. ‘Zo moet het er ongeveer uitzien’, is dan de boodschap. De breiprogrammeur vertaalt deze schets op de computer naar een digitale texture. “Deze texture is nog geen volledige digitale afgeleide van de – bijvoorbeeld – gewenste trui, maar hierin is wel het patroon en de textuur visueel gemaakt. Zie het als een plaatje van de breisteken”, aldus Gais. “Dit texture importeren we vervolgens in de software en daarin maken we dan het volledige digitale kledingstuk. Een afbeelding daarvan gaat naar de ontwerper. De ontwerper kan dan aanpassingen doorgeven: moet een steek bijvoorbeeld toch wat groter, is er een ander patroon gewenst, moet de ‘fit’ meer of minder oversized? Via deze digitale interactie kunnen er veel keuzes gemaakt worden voordat we daadwerkelijk starten met breien.”
Een betere wereld
Virtual Knitting staat nog in de kinderschoenen. “Er kan al een heleboel, maar nog heel veel meer niet. We werken doorlopend aan het optimaliseren van de software. Dat is niet alleen belangrijk, maar noodzakelijk. De mode-industrie kan hier niet meer omheen, ook wij moeten digitaliseren,” zegt Gais. “Mijn ambitie is dat deze manier van werken de standaard wordt bij het ontwikkelen van kledingstukken. Het is veel duurzamer dan wanneer je fysieke samples heen en weer stuurt per post. Of wanneer je pas keuzes maakt in steken, patronen of fit als er al daadwerkelijk gebreid wordt. Via Virtual Knitting verbruiken we veel minder grondstoffen en kunnen we betere ontwerpen maken. Hoe beter een ontwerp, hoe langer de consument deze gebruikt en hoe duurzamer het product dus is. Laten we vooral mooiere en betere, maar ook minder producten maken.”
