Energie

Van urgentie naar aanpak

Energie is voor Flevolandse ondernemers geen abstracte beleidskwestie meer. De uitdagingen zijn concreet, de gevolgen merkbaar en de behoefte aan oplossingen groot. Dat is ook niet verwonderlijk: Flevoland is met veruit het meeste windvermogen op land de grootste duurzame energieprovincie van Nederland. Die positie brengt verantwoordelijkheid mee, maar ook kansen. Horizon vervult daarin een actieve rol als aanjager, verbinder en kennispartner – en ziet die rol in 2025 steeds meer bevestigd worden door de vraag vanuit de markt.

Netcongestie als aanjager

Het overbelaste elektriciteitsnetwerk is de afgelopen jaren de grootste gedeelde uitdaging geworden voor ondernemers in Flevoland. Bedrijven die willen uitbreiden kunnen geen nieuwe aansluiting krijgen. Nieuwe bedrijven kunnen zich daardoor moeilijker vestigen. Die urgentie heeft er in 2025 toe geleid dat ondernemers Horizon steeds beter weten te vinden. Horizon gaat ook zelf actief op zoek naar bedrijven die vastlopen op energievraagstukken.

Het resultaat is zichtbaar in de KPI’s: het aantal individuele ondernemerstrajecten overtrof de doelstelling ruimschoots. Dat is deels het gevolg van de hoge urgentie rondom netcongestie, en deels van de groeiende bekendheid van Horizon als gesprekspartner op dit thema.

Smart Energy Hubs: van concept naar uitvoering

Een structurele oplossing voor netcongestie vraagt om een collectieve aanpak. Smart Energy Hubs – gedeelde energie-infrastructuur op bedrijventerreinen waarbij bedrijven samenwerken in de opwek, opslag en het gebruik van energie – vormen daarvoor een belangrijk instrument. Horizon werkt in 2025 aan de ontwikkeling en uitvoering van dit programma, samen met de provincie, gemeenten, VNO-NCW (de grootste ondernemersorganisatie van Nederland) en netbeheerders.

In mei 2025 ontving Horizon van de provincie Flevoland een subsidiebeschikking voor het programma Verduurzaming Bedrijventerreinen 2025-2027 (SpUK PVB: een Specifieke Uitkering gericht op de verduurzaming van bedrijventerreinen). Dat is het fundament onder de aanpak: dit programma maakt het mogelijk om kennis te delen, ondernemers te begeleiden en de ontwikkeling van Smart Energy Hubs structureel te ondersteunen.

Concreet zijn er in 2025 twee pilotprojecten gestart: de Energie Coöperatie Horsterparc Trekkersveld (ECHT) in Zeewolde – een samenwerking tussen ondernemers op een bedrijventerrein om gezamenlijk energie op te wekken en te beheren – en een vergelijkbare pilot op bedrijventerrein De Vaart in Almere. Daarmee gaat de aanpak van papier naar praktijk.

Community of Practice: kennis delen werkt

Een centrale pijler van het programma is de Community of Practice (CoP) – een periodieke bijeenkomst waarbij ondernemers, initiatiefnemers van Smart Energy Hubs, netbeheerders, gemeenten en de provincie kennis en ervaringen uitwisselen over verduurzaming van bedrijventerreinen. In 2025 zijn vier CoP-bijeenkomsten georganiseerd, waaronder een sessie op Lelystad Airport Business Park.

Het energie-event Netcongestie & Energiehubs van 27 november was het hoogtepunt van het jaar. Met ruim negentig deelnemers was het de best bezochte editie tot nu toe. Negen ondernemers presenteerden hun innovatieve energieoplossingen op de marktvloer. Tijdens een Superconnectors-netwerksessie – een gestructureerde sessie waarbij deelnemers gericht relevante contacten leggen – zijn tientallen nieuwe verbindingen gelegd, waarvan een deel direct tot concrete vervolgstappen heeft geleid.

De Provinciale Uitvoeringsagenda Energiehubs Flevoland – een plan van de provincie Flevoland voor de gecoördineerde ontwikkeling van Smart Energy Hubs in de regio – is in 2025 gefinaliseerd. Horizon draagt daarin bij via kennisdeling, het verbinden van partijen en het versnellen van initiatieven.

20251127 152143 DanielSylla NetcongestieSmartEnergyHubs 4092 1 scaled Horizon Flevoland

“Erg waardevol om hier de praktijkkennis te delen met andere ondernemers die staan voor uitdagingen. Door deze kennis te delen kunnen andere ondernemers ook aan de slag met het oplossen van netcongestie. Erg mooi om te zien hoe jullie dit organiseren!”
– Kees Jan ’t Mannetje van ABB (spreker event)

Netcongestie als innovatieopgave: De Lelystadse Boer

Netcongestie raakt agrarische bedrijven hard omdat ze geen alternatief hebben. Horizon ondersteunde het collectief van Stichting De Lelystadse Boer bij het ontwikkelen van een aanpak voor dit vraagstuk en hielp bij de voorbereiding van een subsidieaanvraag bij het EU-structuurfonds Kansen voor West III. Die aanvraag werd gehonoreerd: een bedrag van €160.000 werd toegekend voor Schaalbare businessmodellen voor bedrijven met netcongestie in landelijk gebied.

Het initiatief richt zich op praktische en schaalbare oplossingen voor boerenbedrijven bij Lelystad Airport die door netcongestie niet verder kunnen verduurzamen, onder meer via haalbaarheidsstudies voor lokale energieopslag, waterstofproductie en collectieve businessmodellen.

Waterstof: FLHY en de lange adem

Naast de directe aanpak van netcongestie werkt Horizon aan de langetermijnpositie van Flevoland in de waterstofeconomie. Flevoland Hydrogen Valley (FLHY) – een cluster van 45 aangesloten bedrijven dat werkt aan de ontwikkeling van een regionale waterstofketen – is het platform daarvoor.

In 2025 zijn binnen FLHY diverse initiatieven in gang gezet: verkenningen naar leidingverbindingen, samenwerking tussen provincies rond de infrastructuur voor waterstoftransport (de backbone), en onderzoek naar subsidies voor waterstoftankstations voor zwaar transport. Energiebedrijf ENGIE verkent samen met partners een oost-west-corridor voor waterstof om de Maximacentrale toekomstbestendig te maken. Circul8 ontwikkelt met subsidie een elektrolyser – een installatie die via elektrolyse waterstof produceert uit water – in Lelystad.

Waterstof is veelbelovend, maar veel initiatieven bevinden zich nog in een vroege fase. Horizon werkt samen met partners aan de opbouw van de benodigde infrastructuur, zodat waterstof zijn rol in het energiesysteem kan gaan spelen – als onderdeel van slimme, meervoudige energiesystemen waarbij elektriciteit, biogas en waterstof elkaar aanvullen.

Startups en innovatieve bedrijven

Naast de ondersteuning van gevestigde bedrijven begeleidt Horizon ook startups op het gebied van energie. In 2025 is onder meer Newton Energy begeleid richting financierbaarheid. Newton Energy is inmiddels een portfoliobedrijf van Horizon – een investering die het vertrouwen in de potentie van dit bedrijf benadrukt.

Horizon werkte in 2025 ook samen met het Energie Expertisecentrum Flevoland (EEF), een organisatie die bedrijven adviseert over energiebesparing en -optimalisatie. Wanneer een individuele oplossing niet volstaat en een collectieve aanpak nodig is, wordt Horizon ingeschakeld. Die samenwerking zorgt voor een heldere rolverdeling en een soepele doorverwijzing voor ondernemers.

Uitdagingen

De uitvoering kende in 2025 ook knelpunten. De aanjaagsubsidie voor de verbetering van de organisatiegraad van bedrijventerreinen – bedoeld om ondernemers op bedrijventerreinen beter te organiseren zodat ze collectief kunnen handelen – is in 2025 niet opengesteld. Dat heeft de ontwikkeling op dit onderdeel vertraagd. Daarnaast zijn juridische belemmeringen een hardnekkig knelpunt: netbeheerders bieden nog weinig geschikte contractvormen en de omgevingswetgeving maakt de plaatsing van bijvoorbeeld batterijen op bedrijventerreinen ingewikkeld. Daardoor is het ook moeilijker voor Smart Energy Hubs om een financiering bij de bank te krijgen.

Van energietransitie naar focusthema Energie

In 2025 is binnen Horizon de transitie ingezet van energietransitie als één van de drie transities naar Energie als zelfstandig focusthema. Die keuze weerspiegelt de groeiende urgentie en complexiteit van het onderwerp. Energie raakt inmiddels aan vrijwel alle andere thema’s van Horizon.

In 2026 werkt Horizon verder aan de uitvoering van het programma Verduurzaming Bedrijventerreinen, de doorontwikkeling van Smart Energy Hubs en de versterking van de waterstofpositie van Flevoland. De provincie Flevoland heeft daarvoor aanvullende capaciteit beschikbaar gesteld, inclusief een energieregisseur die ondernemers op bedrijventerreinen actief begeleidt.