Een intrinsieke motivatie om het beter te doen
“Je moet een soort motor hebben om al het harde werk te doen, en die motor was bij de eerste generatie pioniers vaak een soort drift en woede”, aldus Eva Vriend. “Woede is een emotie die jou aanzet, omdat je ergens verbolgen over bent of het beter wilt doen. Dat hoeft niet per se negatief te zijn, het kan ook een positieve emotie zijn die jou voortjaagt. Die woede, onrust en drift heb je denk ik als ondernemer nodig als je ook een bijdrage aan een hoger doel wilt leveren. Het gevoel, dit kan beter”.
Dat hogere doel waar Eva Vriend aan refereert kan ook gezien worden als een groter verhaal, zoals cultuurfilosoof Evert Jan Ouweneel het beschreef in een aflevering van het TV-programma de Verwondering(2). Hij benoemt dit grotere verhaal als een belangrijke spil in de samenleving of het samenleven, iets wat we volgens hem zijn verleerd. “Samenleven is een vaardigheid. Je zou het bijna vergeten maar je bent niet automatisch aan het samenleven, net zoals je niet automatisch sociaal bent. Dat moet je aanleren. We hebben het afgelopen decennia eigenlijk tegen elkaar gezegd, dat we vooral een verhaal om onszelf heen moeten schrijven. Dat heeft ons authentieker en veelkleuriger gemaakt, maar het vervelende is dat als dat het enige verhaal is wat je vertelt, dan heb je na 30 jaar geen samenleving meer. Niemand vertelt dan meer een verhaal waarin iedereen de held is, waarin iedereen tot bloei kan komen. Dat verhaal waarbij je uiteindelijk merkt dat het nog veel mooier is om te dromen van een Nederland waarin iedereen tot bloei komt, dan dat je alleen maar verhalen hebt waarin jij tot bloei komt. Dat grote verhaal zat vroeger in alle ideologieën”.