Koers houden in het oog van de storm
Waar we de pioniersfase en het pionieren van toen misschien ontgroeid zijn, hebben we de mentaliteit van lef, fanatisme en passie in deze tijd van verandering hard nodig. Deze zogeheten liminaliteit, tussen wat was en wat nog moet worden, vraagt om wendbare en weerbare ondernemers. Ondernemers die ten tijde van een storm niet alleen in staat zijn om de klappen op te vangen, maar ook om in het oog van de storm in te spelen op de veranderingen.
Als we kijken naar de meest gehoorde uitdagingen onder ondernemers in Flevoland, wordt die storm goed zichtbaar. De economische, technologische en maatschappelijke veranderingen raken het bedrijfsleven op meerdere fronten tegelijk.
Het tekort aan arbeidskrachten blijft één van de grootste opgaven. Bedrijven worstelen met het vinden en vasthouden van (gekwalificeerd) personeel, en ook de huisvesting van werknemers. Daarnaast is energie een blijvende uitdaging. Ondernemers hebben te maken met stijgende energiekosten, beperkte aansluitcapaciteit en netcongestie. Ook voldoende water is steeds minder vanzelfsprekend, wat groei bemoeilijkt.
De welbekende Flevolandse ruimte is ook niet onbeperkt meer. Zoals Rein Zuidema al zei gaat het om “het verkennen van grenzen, die niet meer liggen in de ruimte maar in de beperking”. Daarmee groeit ook de druk om duurzamer te produceren en grondstoffen te hergebruiken. Veel ondernemers zoeken naar een nieuwe balans: verduurzamen kost in eerste instantie vooral, maar levert op de lange termijn juist op. Tot slot spelen ook bereikbaarheid (met het oog op infrastructuur) en de geopolitieke ontwikkelingen op de wereldmarkt een rol.
“Wat je ziet is dat we binnen afzienbare tijd behoorlijk wat voor onze kiezen hebben gekregen”, aldus Antijn Koers (Suplacon/Innovatiecluster Noordoostpolder). “Het is altijd cyclisch, maar wat er nu gebeurt is een opeenstapeling van heel veel dingen die gewoon op het wereldtoneel gebeuren. We zien ook dat de loonkosten in Nederland behoorlijk aan het stijgen zijn. Die kosten moet je dragen, maar uiteindelijk ook zo goed mogelijk doorvertalen naar de keten toe, naar je klant. In een fase zoals dit zijn er bedreigen maar ook kansen. Het zet je als organisatie aan het denken over hoe je relevant blijft en ervoor zorgt dat je toegevoegde waarde blijft leveren aan je klanten. Juist een crisissituatie zet een ondernemer onder druk, en forceert je om buiten gebaande paden te denken. Ik denk dat dat eigenlijk ook wel heel erg goed is. Er is veel onzekerheid en we snakken naar stabiliteit, maar dit is een tijd om na te denken hoe we ons gaan herpositioneren naar de toekomst toe”.