Van uitdaging naar voorbeeld

Om een beeld te krijgen van hoe je als ondernemer hiermee om kunt gaan, kijken we naar bedrijven die voorlopen als het gaat om toekomstgericht denken en doen. Je kunt hierbij denken aan bedrijven die op het gebied van energie met elkaar een coöperatie vormen of individueel investeren in grondwarmte, het opslaan van warmte en energieneutraliteit. Agrarische ondernemers die continu bezig zijn met systeemverbetering, slimmer werken (zoals dronetechniek en weedrobots) en minder afval produceren. In verschillende sectoren worden ook grote stappen gezet op het gebied van automatisering en robotica, met soms hele straten waar geen mensen meer aan te pas komen naast programmering, instructie, installatie en onderhoud. Daarnaast zijn bedrijven ook bezig met echt nadenken over hoe de toekomst er uit gaat zien en hoe we ervoor zorgen dat zaken in de maatschappij makkelijker gaan, door mensen in hun dagelijkse leven van goede oplossingen te voorzien.

Maar ook bedrijven die hun fabriek en productie volledig naar eigen inzicht bouwen (verticaal in plaats van horizontaal) of die actief zijn op een wereldwijde markt.

Bij de eerste generatie ondernemers in Flevoland hadden de grote bedrijven (met meer hectare grond) een nadrukkelijke voorbeeldrol. “Toentertijd werd dat ook echt met zoveel woorden gezegd, jij krijgt 48 hectare dus je hebt een voorbeeldfunctie. Zij waren vernieuwender en hadden al een betere bedrijfsvoering. Die liepen voorop en daar konden dan de kleinere bedrijven een voorbeeld aan nemen ter inspiratie. Dat kan je dan helpen met wat er mogelijk is. Dat voelden die mensen ook zo. In die zin is toekomstgerichtheid iets wat je kunt kopiëren, maar dat maakt niet zo heel veel uit”, aldus Eva Vriend.

“Ik denk dat heel veel bedrijven toekomstgericht zijn, een bedrijf dat niet toekomstgericht is zal het niet overleven. Elk bedrijf dat een stip op de horizon heeft, zal zeggen dat ze toekomstgericht zijn. Of dat voldoende is, is natuurlijk de vraag”, zegt Jacob Korterink (Gemeente Noordoostpolder). “Als je hier in het gebied rondrijdt dan zie je al, dit is een bedrijf gericht op de toekomst en andere bedrijven zakken wat weg. En sommigen zullen nog gaan bijbenen, maar het moet wel. De ontwikkelingen gaan zo snel. De ondernemer die constant aan het verbeteren is en zoekt naar vernieuwing, de markt in de gaten houdt. Dat zijn wel cruciale zaken naar de toekomst toe. “Ze nemen een risico om een grote stap te kunnen maken. Dat onderscheidt denk ik wel een koploper van iemand die er achteraan komt, want die maakt gebruik van wat een ander al geprobeerd heeft. Koplopers nemen het risico. Die hebben meestal ook wel de kennis of de omvang of de soort organisatie om dat te kunnen doen”, vult wethouder Linda Verduin (Gemeente Noordoostpolder) aan.

“Het zijn bedrijven die net even verder denken dan de dag van morgen. Die echt wel ontwikkelingen om zich heen proberen te volgen en daar ook op voor te sorteren. Als je dat koplopers wilt noemen. Zonder dat dat direct morgen wat opbrengt, maar ook naar de toekomst jouw concurrentiepositie natuurlijk verstevigd. Als je nadenkt, hoe ziet de wereld er overmorgen uit”, beaamt Wilco van Zon (Gemeente Dronten). “Wat opvalt is dat onze ondernemers een groot adaptief vermogen hebben. Dus die gaan mee met hetgeen wat er gebeurt. Vaak zijn ze zelfs ook nog wel trendsetter”, vult wethouder Helmut Hermans (Gemeente Zeewolde) aan.

“Wat ik heel mooi vind is hoe er binnen de maritieme bedrijven wordt nagedacht over hun positionering binnen Nederland”, aldus voormalig wethouder Nathanaël Middelkoop (Gemeente Urk). “Maar ook over hoe we dat samen met elkaar kunnen doen. Je ziet hetzelfde ook bij de visverwerking en de vishandel op Urk gebeuren. Die denken na over, wat hebben we in de toekomst nodig? Ik vind het heel knap hoe die bedrijven daarin meeschakelen en meedenken, en input leveren aan gemeente en provincie. Het is aan ons om dat met z’n allen tot een goed plan te maken hoe we daarmee verder gaan”.

“De wereld draait tegenwoordig sneller dan ooit. Er komt ontzettend veel op ondernemers af en ook allemaal tegelijkertijd. Ondernemers die op dit moment inzetten op innovatie en technologie, maar vooral ook samenwerking zullen straks de koers bepalen”, beaamt Arjan Linschooten (VNO-NCW Midden). “Ondernemers die dat niet doen, lopen dan helaas achter de feiten aan. Koplopers wachten niet tot de markt hen dwingt, ze investeren in innovatie voordat het moet. Ze zoeken de samenwerking met andere bedrijven actief op, delen hun kennis, oplossingen en ervaring om zo samen voorop te kunnen lopen. Dit betekent ook dat je je positie in de markt behoudt. Het is een voorwaarde om voorop te blijven lopen, omdat je anders de aansluiting kwijtraakt en je concurrentiepositie verdwijnt”.

“Bedrijven die continu bezig zijn met, hoe kan ik me blijven innoveren, hoe kan ik mijn bedrijf toekomstbestendig maken en houden? Door de juiste keuzes te maken”, vult Renate Slokker (Gemeente Dronten) aan. “Je ziet vaak dat koplopers durven te veranderen, en die hebben dat ook als onderdeel van hun strategie. Dan zie je wat er kan”.