De mentaliteit blijft, de vorm verandert

Volgens wethouder Maaike Veeningen (Gemeente Almere) is het tweeledig. Deels zijn we de allereerste pioniersfase voorbij, tegelijkertijd zie je die pioniersgeest nog overal. “Dat hoor ik ook wel vaak in het oude land, dat mensen echt wel herkennen dat hier echt geprobeerd wordt, dat mensen hun nek uit durven te steken en dat nieuwe zaken ontwikkeld durven te worden. Je ziet ook dat veel bedrijvigheid bezig is met, wat is nou het ondernemen in de toekomst? Ook dat is een vorm van pionieren. Het is altijd goed om te kijken wat we kunnen leren van wat er al is. Het pionieren blijft daarnaast ook nog steeds bestaan. We zijn nog steeds een hele vernieuwende provincie”.

Vernieuwing hoort bij Flevoland. Dat bleek al uit het verhaal van Eva Vriend, over de eerste (agrarische) ondernemers die graag vooruit wilden en vernieuwend werkten. Vernieuwen betekent niet altijd iets groots of radicaals. Soms gaat het om kleine stappen die samen een groot verschil maken. Vernieuwing gebeurt bijna nooit alleen. Juist als mensen, ideeën en sectoren elkaar ontmoeten, ontstaat er vooruitgang. “Destijds zijn de polderpioniers hier natuurlijk naar toe gekomen ook uit een stukje nieuwsgierigheid. Lef. Ze zagen een kans. Vernieuwing. Dat zal alleen maar blijven. Juist dat nieuwsgierig blijven, hoe kan ik veranderen, hoe ga ik mee met mijn tijd, hoe kan ik innoveren? Dat is natuurlijk echt Flevoland. Daar mogen we trots op zijn, en laten we dat vooral vasthouden”, aldus Renate Slokker (Gemeente Dronten). “Alleen pionieren, dan kom je eigenlijk nergens. Je ziet hier in de Noordoostpolder ook heel veel samenwerking en samenwerkingsverbanden. Volgens mij is dat pionieren zoals wij het hier kennen en wat ook maakt dat er vernieuwing blijft bestaan. Alleen ga je sneller, samen kom je verder”, zegt wethouder Linda Verduin (Gemeente Noordoostpolder). “Je gaat met elkaar de toekomst in”, vult Jacob Korterink (Gemeente Noordoostpolder) aan.

“Het is vooral denken in kansen, dat is eigenlijk misschien wel bijna de definitie zoals ik hem zie van ondernemen. Dat de ander zegt, ‘daar moet je niet aan beginnen want dat is een slecht plan’. Dat een ondernemer dan zegt, ‘dat mag jij vinden, maar ik vind het een goed plan dus ik doe het gewoon’. Om dan je rug recht te houden, dat is niet altijd even simpel. Innoveren of ontwikkelen gaat altijd met wat weerstand. De echte ondernemers trekken zich daar eigenlijk niks van aan. Dan moet je wel dat lef hebben. Als je het dan over de pioniers van Flevoland hebt, dan is de definitie misschien wel lef. Iedereen zegt dat het niet kan, maar ik denk dat het kan”, zeg Wilco van Zon (Gemeente Dronten)

“Pionieren houdt in dat je niet alleen maar doorgaat op de al ingeslagen weg, maar dat je ook jouw bakens durft te verzetten en het over een totaal andere boeg gooit. Dus niet alleen maar in traditionele hokjes vast blijven zitten, maar elkaar eens opzoeken en kijken hoe we elkaar kunnen versterken. Met elkaar randvoorwaarden creëren, vanuit de samenleving de opgaven aanpakken en daar allemaal de schouders onder zetten”, zegt voormalig wethouder Nathanaël Middelkoop (Gemeente Urk). “Echt voeten in de klei, ik denk dat dat nog steeds zo is. Dat die mentaliteit van schouders eronder en het met z’n allen doen ook echt wel heerst”, beaamt Remco Gemmeke (Vereniging Bedrijfskring Almere). “Ik kan niet anders zeggen dan dat er in Almere een enorme positieve sfeer hangt onder de ondernemers om het ook echt samen te doen”

“We zijn de pionierstijd een beetje voorbij”, beaamt ook wethouder Helmut Hermans (Gemeente Zeewolde). “We weten nu wat we willen, wat er mogelijk is en werken daaraan mee. Pionieren is de wil om in de transitie die gevraagd wordt mee te gaan, en niet af te wachten wat die transitie je zal brengen, maar weten dat er iets moet gebeuren en aan de slag gaan. De mentaliteit, de wil en de ambitie om het te doen zou ik bijna zeggen. Weten wat er speelt en wat er gevraagd wordt, en dan niet afwachten tot het je overkomt maar zelf meedenken en proberen daar oplossingen voor te vinden. Ik denk dat dat misschien wel de juiste en moderne kreet is voor het pionieren: Niet praten maar gewoon doen”

De grenzen zoeken

Flevoland werd van begin af aan gezien als de provincie van ruimte, het land van onbegrensde mogelijkheden. Maar de wereld blijft in beweging. Verandering is de enige constante, en juist daarom vraagt deze tijd om omdenken en kansen zien waar anderen grenzen ervaren. “Pionieren betekent juist om in die ruimte, dat nieuwe land, de mogelijkheden te zien. Dat hebben de pioniers hier natuurlijk heel erg gedaan. De dorpen en steden zijn veel groter geworden als ooit gedacht of bedacht. Iedereen zoekt ruimte en de ruimte wordt steeds schaarser. Daar moet je creatief mee omgaan, oftewel lef tonen als ondernemer door te kijken hoe je daarmee omgaat”, zegt Wilco van Zon (Gemeente Dronten). “Ik denk dat pionieren vooral het durven omgaan met schaarste is. Vroeger was pionieren misschien wel de ruimte zoeken, nu is dat de krapte en schaarste zoeken. Als je nadenkt over hoe je met minder hetzelfde kan realiseren, dan ben je volgens mij heel innovatief bezig en als pionier werkzaam. Als je daarop durft te pionieren, en gaat kijken hoe het radicaal anders kan, dan ben je denk ik echt aan het pionieren. Het verkennen van grenzen, die niet meer liggen in de ruimte maar in de beperking”, vult Rein Zuidema (Bedrijfskring Zeewolde) aan.