De wereld verandert snel. Voor Horizon betekent dit dat we constant alert moeten zijn op de risico’s die op ons afkomen en die ons werk met zich meebrengt. Ondernemen betekent immers risico’s nemen. Wat we daarbij moeten doen, is de kansen en de impact van risico’s zo goed mogelijk inschatten en daar passende maatregelen voor nemen. We werken met een risicoanalyse die minimaal twee keer per jaar wordt geüpdatet en besproken met de Raad van Commissarissen.
Risicomanagement
Strategische risico’s
Met ons Strategisch Meerjarenplan 2023–2027 schetsen we onze toekomstvisie en leggen daar een strategische lijn voor neer, die we met onze jaarplannen invullen. We zijn ons ervan bewust dat nationale en internationale ontwikkelingen ervoor kunnen zorgen dat sommige ambities uit het SMP of jaarplan niet worden gehaald. We zijn hier constant alert op en voeren hierover gesprekken met onze aandeelhouders en opdrachtgevers om doelstellingen bij te sturen en nieuwe kansen te benutten.
We controleren regelmatig of we onze doelen halen, samen met de Raad van Commissarissen en onze opdrachtgevers. Elk kwartaal maken we rapportages over onze voortgang op resultaten en begroting. Onze processen en controles zijn goed ingericht en binnen de organisatie is voldoende kennis en capaciteit aanwezig. Tegelijkertijd zijn we afhankelijk van diverse inkomstenstromen die onze projecten financieren. Door beperkte financiële reserves heeft het wegvallen van een inkomstenbron directe gevolgen voor onze uitvoeringscapaciteit. We beperken dit risico door actief te sturen op communicatie en samenwerking met partners, zodat we niet alleen onze doelen halen maar ook mogelijke reputatieschade voorkomen.
In 2025 waren we, naast Impuls Zeeland, de enige ROM in Nederland waarbij het ministerie van EZK op ROM-niveau geen aandeelhouder is. Vanuit strategisch oogpunt is dit een onwenselijke situatie: het beperkt het draagvlak voor onze organisatie en doelstellingen, onze mogelijkheden tot bovenregionale samenwerking met de andere ROM’s en onze positionering binnen de nationale economische agenda. Samen met onze aandeelhouder en het ministerie van EZK werken we actief aan een toekomstbestendige structuur en invulling van dat aandeelhouderschap.
Een verhoogd strategisch risico vloeit voort uit de snel veranderende internationale politieke ontwikkelingen. Ten eerste betreft dit pogingen van buitenlandse spelers om toegang te krijgen tot strategische technologieën of vitale infrastructuur. Om hier beter mee om te kunnen gaan, is sinds 1 juni 2023 de Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames (Wet Vifo) van kracht. We zijn hier alert op en hebben de kennis en het netwerk om te handelen zodra zich potentieel onwenselijke ontwikkelingen voordoen. Ten tweede zorgen geopolitieke spanningen voor een verhoogd risico dat ondernemers minder investeren, minder investeringen aantrekken, minder innoveren en minder exporteren.
Tot slot bestaat het risico op her-prioritering van transities door politieke keuzes op regionaal of nationaal niveau. Dit kan ertoe leiden dat onze strategische richting niet langer aansluit bij de wensen van publieke stakeholders. We spelen hierop in door onze aanpak te verbreden: de beweging naar meer thematisch werken – rondom concrete sectoren als HTSM, AgriTech, Energie en Digitalisering – maakt ons wendbaarder en minder afhankelijk van specifieke transitieagenda’s.
Financiële risico’s
De financiële risico’s van Horizon hangen sterk samen met de economische conjunctuur. Bij het bepalen van de waarde van onze investeringen en leningen zijn we voorzichtig en bewust. Per fonds bepalen we hoeveel risico verantwoord is, zodat de impact op aandeelhouders en bedrijven in onze portefeuille beheersbaar blijft. Het zijn daarmee gecalculeerde risico’s.
Het algemene financiële risico doet zich voor wanneer inkomsten – met name subsidies – teruglopen of worden stopgezet, waardoor we onze medewerkers niet meer kunnen betalen. Een bijkomend risico is dat we medewerkers zonder meerjarige dekking geen zekerheid kunnen bieden over hun dienstverband. We beheersen dit risico door actief te sturen op een gezonde balans tussen vaste en projectgebonden financiering.
We beschikken over een systeem om investeringen en leningen te beoordelen, waarmee risico’s snel inzichtelijk zijn. We zorgen voor voldoende liquiditeit om onze verplichtingen na te komen. Onze kredietrisico’s zijn beperkt: ons geld staat bij veilige banken met een A-rating en we volgen de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). Door uitsluitend gebruik te maken van deposito’s beperken we de financiële risico’s verder. Daarnaast registreren we alle uren en kosten in ons systeem Dynamics 365 Business Central, wat ons helpt om inkomsten en kosten in balans te houden. Door hogere lonen en aanhoudende inflatie zijn onze kosten in 2025 verder gestegen; het blijft onzeker of onze inkomsten voldoende meegroeien.
Tegelijkertijd is er een risico op onder-uitputting van begrote middelen, waardoor publieke middelen mogelijk niet optimaal worden benut. We mitigeren dit door regelmatige en zorgvuldige monitoring van uitgaven ten opzichte van het werkbudget.
Operationele risico’s
Het vinden van goed personeel blijft een uitdaging. Door de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt is de vraag naar specialisten ook in 2025 verder toegenomen. We willen een aantrekkelijke werkgever blijven en bieden aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden. Daarnaast kijken we voortdurend welke processen kunnen worden geautomatiseerd, zodat we capaciteit vrijspelen voor het primaire werk.
Een toegenomen operationeel risico betreft cybercrime: het risico dat de bedrijfsvoering stil komt te liggen door ransomware, of dat gevoelige data buiten de organisatie terechtkomt via hacking of phishing. We investeren continu in technische maatregelen en in het bewustzijn van medewerkers op het gebied van digitale veiligheid. Cybersecurity is daarmee niet alleen een technisch vraagstuk, maar een gedeelde verantwoordelijkheid binnen de hele organisatie. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen we naar het hoofdstuk Informatiemanagement.
Integriteitsrisico’s
We voorkomen oneerlijk of onethisch gedrag – zoals fraude of belangenverstrengeling – met duidelijke regels, open communicatie, interne controles en een veilige meldcultuur. We laten ons regelmatig adviseren door externe juristen, die ons helpen te voldoen aan wet- en regelgeving en contracten controleren om juridische risico’s te beperken. Elk jaar bespreekt onze externe accountant mogelijke risico’s op integriteitsgebied. De uitgevoerde controles hebben tot op heden geen aanleiding gegeven tot bijzondere maatregelen.
Bij elke investering toetsen we op maatschappelijk verantwoord ondernemen. We werken niet samen met bedrijven die zich niet aan de wet houden of onethisch opereren. In 2025 is gestart met de versterking van onze aanpak rondom fraudepreventie; de verdere uitwerking hiervan krijgt in 2026 zijn beslag, onder andere in de vorm van een fraude response plan.
Verantwoording
Het bestuur van Horizon rapporteert twee keer per jaar aan de Raad van Commissarissen over de risico’s en de genomen maatregelen. Daarbij brengen we in kaart wat er mis kan gaan, welke gevolgen dat kan hebben en wie daarvoor verantwoordelijk is. We schatten van elk risico de kans en impact in en drukken dit uit in een score en een financiële vertaling. Deze systematische aanpak stelt ons in staat om als organisatie wendbaar en weerbaar te blijven – en onze missie te blijven waarmaken: ondernemers met wilde dromen in staat stellen verantwoord te groeien
Inklappen