Voedseltransitie

Op weg naar AgriTech

Flevoland is opgezet voor de landbouw. Wie hier rondrijdt, ziet grote, rechte akkerpercelen, ontworpen voor efficiënte en grootschalige teelt. Maar achter die vlakke horizon schuilt een complex en divers ecosysteem, waaronder machinebouwers, logistieke dienstverleners, voedselverwerkende bedrijven en accountantskantoren die de agrarische sector bedienen. Met een groeiende groep innovatieve bedrijven, die technologie inzet om de uitdagingen van morgen vandaag al te adresseren.

Bij Horizon is in 2025 de voedseltransitie steeds meer geëvolueerd naar AgriTech; een focus op de technologie en innovatie die de hele voedselketen kan versterken. Niet de primaire sector als vertrekpunt, maar de toeleveranciers, verwerkers en technologiebedrijven die de sector toekomstbestendig maken en belangrijk zijn voor het verdienvermogen.

Een sector onder druk, en vol kansen

De Flevolandse agrarische sector heeft volop uitdagingen. Seizoensarbeid wordt schaarser. Het pakket aan beschikbare chemische middelen loopt terug. Wet- en regelgeving rondom stikstof en waterkwaliteit legt druk op de gehele landbouwsector. En dan is er water. Flevoland ligt midden in het water, maar Vitens — de lokale drinkwaterleverancier die uitsluitend grondwater gebruikt — heeft een aansluitstop afgekondigd voor (nieuwe) industriële afnemers. Voor grote waterverbruikers, zoals de visverwerkende industrie op Urk en de voedselverwerkende bedrijven, is dat een acuut probleem: zonder water geen (extra) productie, geen groei.

Horizon speelt hierop in door samen met WaterLab twee keer per jaar een platformbijeenkomst te organiseren voor grote industriële watergebruikers. Het doel is bewustwording, kennisdeling en het verkennen van technologische oplossingen die het waterverbruik terugdringen of circulair watergebruik mogelijk maken. De technologie bestaat maar het ontbreekt aan de businesscase, zolang water relatief goedkoop blijft. Zodra bedrijven geen water meer krijgen, verandert die afweging abrupt. Horizon wil er zijn voor deze ondernemers, vóórdat het zover is.

De landbouw- en voedselsector kijkt ook vooruit. Er is een groep ondernemers die de uitdagingen niet afwacht, maar omarmt als aanleiding voor innovatie. Flevoland biedt daarvoor unieke condities: grote percelen waarop innovaties goed schaalbaar zijn, korte lijnen tussen boeren, leveranciers en afnemers, en een groeiend ecosysteem inclusief kennisinstellingen. Dat is de doelgroep van Horizon: de koplopers die willen bewegen en kansen zien.

Technologie als verbinding: van smart farming tot eiwittransitie

In 2025 heeft Horizon actief bijgedragen aan het Regionale Versterkingsplan (RV) van de Nationale Technologiestrategie (NTS), met deelname aan de waardeketens Eiwittransitie & Precisiefermentatie en Robotisering & AI in de land- en tuinbouw. Landelijk zijn stuurgroepen actief die kijken welke interventies nodig zijn om bedrijven binnen waardeketens te ondersteunen. Als provincie met grote schaal en korte ketens is Flevoland hiervoor een ideale proeftuin.

Samen met het team Digitalisering werkt Horizon aan een innovatieproject rond robotisering in de agroforestry. Notenbomen zullen de komende jaren meer te zien zijn in het Flevolandse landschap, maar de oogst is nu volledig handwerk. Door robotica in te zetten, kan dat arbeidsintensieve proces worden geautomatiseerd. Een ander traject richt zich op knoflookverwerking: een bedrijf zoekt technologie om knoflook machinaal te pellen, een proces dat nu wordt uitbesteed aan seizoenarbeiders in Polen. AI en vision-technologie bieden hier perspectief; precies het snijvlak waar agri en tech elkaar vinden en waar we verwachten de komende jaren veel ontwikkelingen in te blijven zien.

Ook was er wederom een ondernemer uit Flevoland die deelnaam aan het bovenregionale Business Innovation Program Food, genaamd Tijink IT. Middels dit programma worden bedrijven op een gestructureerde manier geholpen bij het aanscherpen van hun strategie en het vinden van de juiste klant.

Op het gebied van eiwittransitie organiseerde Horizon een inspiratietafel in Flevoland. Farm Dairy, één van de grootste private-label zuivelverwerkers van Nederland, werkt aan hybride zuivelproducten. Ook de visverwerkende industrie op Urk experimenteert met plantaardige eiwitten als aanvulling op visproducten. Horizon is nauw betrokken bij deze bedrijven en verbindt ze aan landelijke programma’s en kennisinstellingen. Eén van deze programma’s is het Accelerate in The Netherlands – The Protein Edition programma. Hierbij zijn buitenlandse startups via matchmaking gekoppeld aan diverse Flevolandse bedrijven.

Daarnaast is er meegewerkt aan de Groeiagenda 2.0 van de gemeente Almere, vanuit de referentiegroep Voedsel. Hiermee is de verbinding versterkt met lokale partijen, zoals Flevo campus in Almere.

Flevoland op de internationale kaart: PotatoEurope en Agritechnica

Twee internationale evenementen tekenden 2025. Bij PotatoEurope in Lelystad stonden veel Flevolandse bedrijven op de beursvloer — een manifestatie van wat de regio te bieden heeft aan de (poot)aardappelketen en alle toeleveranciers die daarin actief zijn. Horizon organiseerde een paviljoen, waarbij Flevoland door middel van bedrijfsbezoeken zichzelf konden presenteren bij buitenlandse bezoekers als innovatieve agrarische regio.

Bij de Agritechnica in Hannover – één van de grootste landbouwtechnologiebeurzen ter wereld – stonden Flevolandse bedrijven als VHM Machinery (uit Ens) en Odd.bot (Lelystad) in het Dutch Smart Farming Pavilion. Op dit evenement werd een hernieuwde Memorandum of Understanding (MoU) ondertekend met vier ROM’s en twee Duitse partners, gericht op innovatiesamenwerking tussen (Oost-)Nederland en de deelstaten Nedersaksen en Noordrijn-Westfalen. Dat opent de deur naar Interreg NL-Duitsland projecten en bovenregionale innovatieprogramma’s.

“Het staat buiten kijf dat Horizon in 2029 weer supporting partner van Potato Europe moet zijn”.
– Kuno Jacobs (DLG Benelux)

2026: AgriTech als focusthema

In 2026 gaat voedseltransitie op in AgriTech — een bredere, meer technologiegerichte framing die aansluit bij waar de werkzaamheden al naartoe bewogen. De sterke link met technologie en digitalisering maakt het mandaat van Horizon scherper en het verhaal naar buiten sterker te vertellen.

De ambitie voor 2026 is het opzetten van een innovatieprogramma AgriTech, in samenwerking met stakeholders zoals het Agrofoodcluster, Aeres Hogeschool, Wageningen University & Research (open teelten) en de provincie Flevoland. Het doel is om Flevoland te positioneren als dé plek in Nederland om innovaties in open teelten te testen en te ontwikkelen. De ingrediënten zijn er — grote percelen, korte lijnen, voucherregeling Boerderij van de Toekomst, een groeiend ecosysteem en landelijk momentum via de NTS en het rapport Wennink met het potentieel voor robots en AI in de landbouw in Flevoland. De uitdaging is nu de funding breed te dragen: niet alleen vanuit de overheid, maar ook vanuit de sector zelf.